Kaptanlık (Kaptanın Rolü)
Also known as: kriket kaptanı, kriketle kaptanın rolü, kriketle kaptanlık, kriket kaptanı ne yapar, kriketle kaptan yardımcısı
Kaptan, bir kriket takımını sahada yönetir. Takımı açıklar, toss'ta çağrı yapar, bowler'ları seçer, sahayı kurar ve declaration'lara karar verir. 1.4. Kanun uyarınca kaptan, takımın Kanunlar ve Kriket'in Ruhu içinde oynamasından da sorumludur.
Kriket, kaptanına çoğu spordan daha fazla saha içi güç verir. Antrenör oyundan önce plan yapar, ama oyun başladığında kararları kaptan verir. 1. Kanun, on bir kişilik her tarafın bir kaptanı olduğunu söyler. Kaptan oyuncuları toss'tan önce bir umpire'a yazılı olarak bildirir (1.2.1. Kanun). Kaptan müsait değilse bir vekil onun yerine geçer (1.3. Kanun).
Taktik işler her over gelir. Kaptan kimin atacağına ve hangi uçtan atacağına karar verir. 17.6. Kanun kimsenin üst üste iki over atmasını engeller, bu yüzden kaptan bowler'ları çiftler halinde planlamalıdır. Kaptan sahayı kurar ve hareket ettirir, ne zaman saldırıp ne zaman savunacağını değerlendirir. Daha uzun maçlarda eski topla 80 over atıldıktan sonra yeni top isteyebilir (4.4. Kanun). Vuruşta vuruş sırasını belirler ve ne zaman declare edeceğini seçer.
Kaptan ayrıca havayı da belirler. 1.4. Kanun, kaptanları her zaman Kanunların yanı sıra Kriket'in Ruhu içinde oynamaktan sorumlu kılar. İyi kaptanlar toplar arasında bowler'larla konuşur, vurucunun planlarını okur ve işler ters gittiğinde sakin kalır. Birçok takım yükü paylaşmak için bir kaptan yardımcısı da belirler.
Tips by skill level
Kaptan yapılırsanız maçtan önce bir bowling sırası ve her bowler için temel bir saha yazın.
Bowling'inizi çiftler halinde planlayın. Kimse art arda over atamayacağı için hangi iki bowler'ın her uçtan birlikte en iyi çalıştığına karar verin.
Example
Crease'te iki oturmuş vurucu varken kaptan açılış bowler'ını kısa bir spell için geri getirir ve bir saha oyuncusunu short leg'e yaklaştırır.
Why it matters
Kaptanlık kararları, kimse topa dokunmadan bir maçı kazandırabilir ya da kaybettirebilir. Onları anlamak her oyuncunun oyunu okumasına yardım eder.
Common mistakes
- Wicket aldığı için aynı bowler'a çok uzun atırmak. Yorgun bowler'lar isabetini kaybeder.
- Bir saha kurup hiç değiştirmemek. Sahalar vurucuyla ve maç durumuyla birlikte hareket etmelidir.
- Her kararı antrenöre bırakmak. Sahada kararları kaptan vermelidir.
Frequently asked questions
Kriket kaptanı ne yapar?
Takımı açıklar, toss'ta çağrı yapar, bowler'ları seçer, sahaları kurar, vuruş sırasına ve declaration'lara karar verir ve takımın davranışına önderlik eder.
Kaptanın yerine başkası geçebilir mi?
Evet. 1.3. Kanun'a göre kaptan müsait değilse bir vekil görev yapar. Takım açıklandıktan sonra vekil, belirlenmiş oyunculardan biri olmalıdır.
Sources
- MCC Laws of Cricket, 2017 Code 4th Edition (2026), Law 1.1-1.4 (players, nomination, captain and deputy, responsibility of captains), pp. 9-10
- MCC Laws of Cricket, 2017 Code 4th Edition (2026), Law 17.6 (bowler changing ends; no two consecutive overs), p. 51; Law 4.4 (new ball after 80 overs), pp. 18-19
Related terms
- Toss (Toss for Choice of Innings, Yazı Tura)Toss, hangi kaptanın önce vuruş mu yoksa saha mı seçeceğine karar veren yazı turadır. Law 13.4 gereği sahada, bir umpire’ın huzurunda, planlanan başlangıçtan 30 ile 15 dakika önce yapılır.
- Takımı Belirlemek (Team Sheet)Toss'tan önce her kaptan bir umpire'a oyuncularının yazılı bir listesini verir. 1.2. Kanun uyarınca belirlenen bir oyuncu, bundan sonra rakip kaptanın onayı olmadan değiştirilemez.
- Saldırgan ve Savunmacı Saha DizilimiSaldırgan saha dizilimi, wicket almak için oyuncuları bat'e yakın slip, gully ve short leg gibi yakalama pozisyonlarına yerleştirir. Savunmacı saha dizilimi ise run'ları durdurmak için oyuncuları, çoğu zaman boundary'de, dağıtır. Kaptanlar maç durumuna, pitch'e ve vurucuya göre seçer.
- Declaration (İnnings'i Kapatma)Declaration, vuruş yapan kaptanın takım tamamen out olmadan kendi inningsini bitirmesidir. İki inningsli maçlarda rakibi out edip kazanmaya yetecek zaman bırakmak için kullanılır. Güncel Kurallara göre kaptan, maçın son inningsi hariç, top ölü olduğu her an declare edebilir. Declare edilen innings tamamlanmış sayılır.
- Vuruş Sırası ve Vuruş RolleriVuruş sırası, bir takımın vurucularının geliş sırasıdır. Açılış vurucuları yeni topla karşılaşır, 3 numara yerleştirir ya da saldırır, orta sıra kurar ve bitirir, alt sıra geç run'lar ekler. Limited-overs kriketinde takımlar ayrıca anchor, finisher ve floater gibi roller de adlandırır.
- Over Rate (Minimum Over Rate'leri ve Cezalar)Over rate, bir saha tarafının saatte kaç over attığıdır. ICC koşulları minimumları Test'lerde saatte 15, ODI'larda 14.28 ve T20I'larda 14.11 olarak belirler. Yavaş takımlar, beyaz top uluslararası maçlarında çemberin içinde ekstra bir saha oyuncusu dahil cezalarla karşılaşır.
Available in other languages
Ready to work on your own batting?
This term is background, not something video measures. Film one shot to find the one thing to work on first — free to start.