Free Hit (Serbest Vuruş)
Also known as: serbest vuruş, free hit, free-hit, free hit kuralı, no-ball sonrası free hit
Free hit, bir günlük ve T20 uluslararası kriketinde no-ball'dan sonra gelen atıştır. Free hit atışında vurucu yalnızca run out, topa iki kez vurma veya sahaya engel olma yoluyla oyun dışı kalabilir; yani bowled, caught, LBW ya da stumped olamaz. Vurucu değişmedikçe saha dizilimi değiştirilemez. Free hit atışının kendisi wide ya da no-ball olursa sonraki top da free hit olur.
Free hit, Kriket Kuralları'nın bir parçası değil, bir oyun koşuludur. Uluslararası Kriket Konseyi (ICC) bunu erkeklerin bir günlük ve T20 uluslararası maçlarında uygular, erkekler Test kriketinde uygulamaz. Birçok lig de bunu benimser, bu yüzden turnuvanızın kurallarına bakın.
Her türlü no-ball free hit kazandırır. Buna çizgiyi aşma, yüksek full toss ve daire dışında fazla saha oyuncusu bulundurma da dahildir. Free hit, sonraki topu kim karşılıyorsa ona verilir. Vurucular no-ball üzerinden tek koşu yaptıysa topu diğer vurucu karşılar. Strike'taki vurucu yalnızca no-ball'da izin verilen yollarla oyun dışı kalabilir: run out, topa iki kez vurma veya sahaya engel olma. Free hit atışı wide ilan edilse bile bu kural geçerlidir.
Saha oyuncuları free hit için yer değiştiremez. İki istisna vardır. Strike'taki vurucu değişirse saha değişebilir. No-ball saha kısıtlaması ihlali yüzünden verildiyse, saha yalnızca ihlali düzeltecek kadar değişebilir. Bowler, örneğin over the wicket'tan round the wicket'a geçebilir ama hakeme haber vermelidir. Hakem free hit'i bir kolunu kaldırıp daire çizerek işaret eder.
Vurucu için free hit, yakalanma ya da bowled olma korkusu olmadan sert vurma fırsatıdır. Bowler için ise dolu ve düz bir yorker ya da vuruş alanının dışında geniş bir çizgi hasarı genellikle sınırlar.
Tips by skill level
Free hit'te vuruşunuzu erken seçin ve tam kararlılıkla vurun. Yalnızca güvenli olduğunda koşun, çünkü run out yine de geçerlidir.
Bowler olarak free hit topunuzu maçtan önce planlayın. Kalelere yorker ya da off stump'ın dışına yavaş top, kurduğunuz sahaya uygun olursa, vurucuya en az alanı bırakır.
Example
Bowler çizgiyi aşar, bu yüzden sonraki top free hit olur. Vurucu ön bacağını açar, sert vurur ve top sınırda yakalanır, ama oyun dışı kalmaz.
Why it matters
Free hit, vuruş yapan takım için skor fırsatı, bowler için ise pahalı bir hatadır. Nasıl işlediğini bilmek her iki tarafın da sonraki topu planlamasına yardımcı olur.
Common mistakes
- Skor yapmaya çalışmak yerine free hit'i savunmak
- Free hit'te hâlâ run out olabileceğinizi unutmak
- Strike'taki vurucu değişmemişken saha kaptanlarının oyuncuları free hit öncesi kaydırması
- Free hit'in her formatta ve her ligde geçerli olduğunu varsaymak
Frequently asked questions
Free hit'te oyun dışı kalınır mı?
Evet, ama yalnızca run out, topa iki kez vurma veya sahaya engel olma yoluyla. Bowled, caught, LBW, stumped ya da hit wicket olamazsınız.
Free hit atışı wide olursa ne olur?
Sonraki top da free hit olur. Vurucu yine de yalnızca no-ball'daki yollarla oyun dışı kalabilir.
Saha takımı free hit için sahayı değiştirebilir mi?
Hayır, strike'taki vurucu değişmediyse değiştiremez. No-ball saha kısıtlaması ihlali yüzünden verildiyse saha yalnızca düzeltmek için değişebilir.
Test kriketinde free hit var mı?
ICC oyun koşullarına göre erkekler Test kriketinde yok. Erkeklerin bir günlük ve T20 uluslararası maçlarında kullanılır, birçok lig de benimser, bu yüzden turnuvanızın kurallarına bakın.
Sources
- ICC Men's ODI Playing Conditions (effective Oct 2026), clauses 21.17-21.18 (Out from a No ball; Free hit), pp. 37-38
- ICC Men's ODI Playing Conditions (effective Oct 2026), clause 21.1.1 (notifying a change in mode of delivery), p. 35
- ICC Men's T20I Playing Conditions (effective Oct 2026), clause 21.18 (Free hit), p. 38
- ICC Men's Test Match Playing Conditions (effective Oct 2026), clause 21 (No ball): no free-hit provision
Related terms
- No-BallNo-ball, cricket'te yasa dışı bir atıştır — en yaygın olarak atıcının ön ayağı popping crease'in ötesine bastığında — ve bir ekstra koşu ile atışın yeniden atılmasıyla sonuçlanır; vurucu bowled, caught, LBW, stumped veya hit wicket olamaz. Run out, topa iki kez vurmak ve sahaya engel olmak yine geçerlidir (Kural 21.17).
- Run OutRun out, bir vurucu crease’inin dışındayken bir saha oyuncusunun wicket’i devirmesi demektir; run denenip denenmediğinin önemi yoktur (Kural 38.1). Vurucu out olur.
- YorkerYorker, vurucunun ayaklarının hemen dibine, sallanan sopanın altına düşecek şekilde atılan bir toptur. Sayı yapması en zor toplardan biridir ve death overs’ın kilit silahıdır.
- Güç Vuruşu (Six Vuruşu)Güç vuruşu, kolları daha sert savurmaktan değil, sağlam bir tabandan, sabit bir kafadan ve topun içinden geçen hızlı bat hızından gelir. Uzunluğu erkenden okuyun ve yer lazımsa ön bacağınızı açın. Tam yüz ve tam uzanmayla çizgi boyunca savurun.
- One-Day International (ODI)One-day international, her takımın 50 over'a kadar bir kez vuruş yaptığı uluslararası bir maçtır. Her atıcı en fazla 10 over atabilir. Saha tarafı, 1 ile 10. over'larda 30 yard çemberinin dışında iki, 11 ile 40. over'larda dört, 41 ile 50. over'larda beş saha oyuncusuyla sınırlıdır. Tie bir Super Over ile belirlenir.
- T20 FormatıT20 (Twenty20) kriketi, oyunun en kısa ana akım formatıdır; her takım en fazla 20 over vurur ve genellikle üç saatin altında biten hızlı, yüksek skorlu maçlar ortaya çıkar.
Available in other languages
Ready to work on your own batting?
This term is background, not something video measures. Film one shot to find the one thing to work on first — free to start.