Parlak Yüz ve Pürüzlü Yüz (Topu Yönetmek)
Also known as: topun parlak yüzü, topun pürüzlü yüzü, topta parlaklığı korumak, kriket’te topa bakmak, swing için topu yönetmek
Saha takımları topun bir yarısını parlak tutar, diğer yarısının pürüzlenmesine izin verir. Parlak bir yüz ile pürüzlü bir yüz arasındaki bu karşıtlık, topun hem erken hem eskidikten sonra swing yapmasına yardımcı olur. Kurallar terle parlatmaya izin verir, ama yapay hiçbir şeye izin vermez.
Swing, havanın topun iki yarısı üzerinde farklı akmasına bağlıdır. Pürüzsüz, parlak bir yarım ile pürüzlü bir yarım bu farkı yaratmaya yardımcı olur. Rabindra Mehta, yeni topu baştan, ama yalnızca bir yüzünü parlatmayı önerdi. Üreticinin damgası daha açık olan yüzü seçmeyi önerdi. Diğer yüzün oyun boyunca pürüzlenmesine izin verilir.
Karşıtlık her swing türü için önemlidir. Başlangıçta parlatılmış yüz, geleneksel swing’e yardımcı olur. Daha sonra pürüzlü yüz, reverse swing ve contrast swing için önemli hale gelir. Birçok takımın bir iki saha oyuncusuna topu parlatma görevini vermesinin nedeni budur. Pürüzlü yüzü kuru tutmaya da çalışırlar.
Kurallar kesin sınırlar koyar. Kural 41.3.2’ye göre bir saha oyuncusu, tek doğal madde ter olduğu sürece topu kıyafetinde parlatabilir. Yapay hiçbir madde kullanılamaz ve zaman kaybedilemez. Saha oyuncuları ayrıca bir hakemin gözetiminde çamuru çıkarabilir ve ıslak bir topu onaylı bir bezle kurutabilir. Topun durumunu değiştiren başka her eylem Kural 41.3.3’e göre haksızdır. Hakemler o zaman topu değiştirebilir ve 5 ceza sayısı verebilir. Tükürüğe izin verilmez. Kurallar’a göre yalnızca ter kullanılabilir ve ICC oyun koşulları tükürük için 5 ceza sayısı verir.
Tips by skill level
Takımınızla parlak yüzün hangisi olduğu ve ona kimin baktığı konusunda anlaşın. Topu geri verirken yerde tutmayın.
Bowler’a doğal swing’i için hangi yüzün parlak olmasını istediğini sorun ve o yüzü en iyi durumda tutun.
Example
Her toptan sonra mid-off’taki bir saha oyuncusu, topu bowler’a atmadan önce topun aynı yarısını pantolonunda parlatır. Diğer yüzü terli ellerinden uzak tutmaya dikkat eder.
Why it matters
Bir innings’in geç saatlerindeki swing, çoğu zaman topun ilk saatte ne kadar iyi yönetildiğine bağlıdır. Bu yalnızca bowler’ın değil, bir takım işidir.
How it shows up on video
Watch the fielders between balls. You often see one player polishing the ball on their clothing, always on the same side.
Common mistakes
- Her iki yüzü de parlatmak; bu karşıtlığı ortadan kaldırır.
- Terin ya da nemin pürüzlü yüze ulaşmasına izin vermek.
- Parlatmak için terden başka bir şey kullanmak; bu Kural 41.3’ü çiğner.
- Topu birçok elden geçirmek; bu da bakımını düzensiz kılar.
Frequently asked questions
Kriketçiler neden topun bir yüzünü parlatır?
Parlatılmış bir yüz ve pürüzlü bir yüz, havanın her yarı üzerinde farklı akmasını sağlar. Bu fark topun swing yapmasına yardımcı olur.
Bir kriket topunu parlatmak için ne kullanabilirsiniz?
Yalnızca kıyafetinizi ve terinizi. Kural 41.3.2’ye göre yapay hiçbir maddeye izin verilmez ve tükürük yasaktır.
Sources
- MCC Laws of Cricket, 2017 Code 4th Edition (2026), Law 41.3.2 (permitted actions: polish with sweat only; remove mud; dry on approved cloth), Law 41.3.3 and 41.3.4 (unfair change; replacement ball; 5 Penalty runs), pp. 119-120
- ICC Men's ODI Playing Conditions (effective Oct 2026), clause 41.3 (saliva applied to the ball: 5 Penalty runs), PDF p. 60
- Mehta RD. Cricket ball aerodynamics: myth versus science. NASA Ames Research Center, 2000 (NTRS 20000112958), section 'Swing on the cricket ground and ball tampering' (polish one side only from the start)
Related terms
- Tükürük Yasağı ve Topu ParlatmakBowler’lar tükürük kullanamaz; çünkü MCC bunu Ekim 2022’den itibaren Kurallar’da yasakladı. Tükürüğü hijyenik olmayan ve kötüye kullanıma açık buldu; veriler de terin topu aynı derecede iyi parlattığını gösterdi. Saha oyuncuları topu yine de kıyafetlerinde terle parlatabilir, ama yapay bir madde kullanamaz.
- Swing BowlingSwing bowling, hızlı atılan bir topun havada yana, vurucuya doğru (inswing) ya da vurucudan uzağa (outswing) kavis çizmesini sağlar. Açılı seam ve bir yanı parlak tutmak, havanın topun iki yanında farklı akmasına yol açar.
- Reverse SwingReverse swing, yaşlı ve asimetrik biçimde aşınmış bir topun geleneksel swing’in tersi yönde swing yaptığı, geleneksel hareket bekleyen vurucuları aldatan bir olgudur.
- Kontrast Swing'i (Contrast Swing)Contrast swing, seam doğrudan pitch'e bakarken, topun parlak yüzü ile pürüzlü yüzü arasındaki farktan gelen swing'dir. Seam açılı olmadığı için vurucular yönü ondan okuyamaz. Çoğu zaman reverse swing ile karıştırılır.
- Ceza Koşuları (5 Koşu Cezası)Hakemler haksız oyun için 5 ceza koşusu verir. Bir saha oyuncusu yasa dışı saha yaptığında veya vurucuları kandırmak için sahte bir saha hareketi yaptığında vuruş yapan taraf onları alır. Top yerde bırakılmış bir saha kaskına çarptığında da alırlar. Saha tarafı, pitch'e zarar vermek gibi bazı vuruş ihlalleri için 5 koşu alır.
Available in other languages
Ready to work on your own batting?
This term is background, not something video measures. Film one shot to find the one thing to work on first — free to start.